Cijfers en bronnen
Vocht en schimmel in Nederland, in cijfers
Dit zijn de cijfers die wij gebruiken, met de bron en de kanttekening erbij. Een enquête meet overlast, een inspectie meet zichtbare schimmel, een monitor telt meldingen. Die drie lopen uiteen, en dat hoort erbij. Peildatum oktober 2026.
Hoe groot is het probleem
| 20% | van alle Nederlandse huishoudens. In 2021 was dat 15%. | CBS, WoON 2024 |
|---|---|---|
| 29% | van de corporatiehuurders. In 2021 24%, in 2018 28%. Omgerekend op ruim 2,3 miljoen corporatiewoningen gaat het om grofweg 700.000 huishoudens. | Kamerbrief 2026 · Woonbond |
| 31% | van de particuliere huurders, en 31% in de vier grote steden. Bij eigenaar-bewoners 14%. | Kamerbrief 2026 |
| 10% | van de woningen had bij de laatste grote fysieke inspectie (2018, 4.500 woningen) daadwerkelijk vocht of schimmel; in corporatiewoningen 15,6%, in koopwoningen 6,9%. Bewoners meldden het bijna twee keer zo vaak als de inspecteur het vond. | TNO/ABF/GGD 2020 |
Waar zit de schimmel? In de badkamer bij 59% van de huishoudens met overlast, in de slaapkamer bij 35%, in de woonkamer bij 23% (meerdere antwoorden mogelijk, WoON 2024). Veel huurders melden het niet: Aedes en de Woonbond constateren dat veel minder huurders melden dan de 30% die overlast ervaart. Genoemde redenen: weinig vertrouwen, schroom, andere prioriteiten.
Woning of bewoner
| 58% | vooral de woning: bouwkundig of installatie. | Monitor Amsterdam |
|---|---|---|
| 18% | woning én gedrag. | Monitor Amsterdam |
| 24% | vooral bewonersgedrag. Ook daar kan een ontbrekende of slecht werkende ventilatievoorziening meespelen. | Monitor Amsterdam |
Bij drie op de vier meldingen speelt de woning dus een rol. Er is in Nederland geen beter cijfer, en het komt uit de registratie van de corporaties zelf, niet van huurders.
Een goed energielabel is geen garantie. Bij Woonin in Utrecht woont 80% van de schimmelmelders in een woning met label A tot en met D. De Alliantie zei in hetzelfde stuk: “Schimmel helemaal oplossen is een illusie.” Na-isolatie laat koudebruggen vaak zitten, en isoleren zonder goed te ventileren maakt het vochtiger.16
Het landelijke inspectieonderzoek van TNO, ABF en de GGD (2020) wijst dezelfde kant op. Bouwjaar weegt het zwaarst: woningen van na 1990 hebben vijf keer minder kans op vocht of schimmel dan woningen van vóór 1945. Letterlijk: “Wie er woont en het bewonersgedrag spelen hier geen rol.” Mechanische afzuiging halveert bijna de kans (6,9% tegen 12,7%). Voldoende ventilatiegedrag helpt ook, maar minder: 3,6% tegen 7%.
Stop met ‘lifestyle’ als verklaring. Werk data-gedreven en risicogestuurd. De periode tussen twee huurders is het ideale moment om vocht en schimmel proactief aan te pakken.
Bij de Huurcommissie is schimmel alleen een gebrek als de oorzaak bij de woning ligt, en daarom draait elk geschil om de oorzaak. Ymere en huurdersorganisatie SHY voerden er zelfs campagne over: “Het ligt niet altijd aan u!”
Wat het kost
| 46% | van de huurders die na een Amsterdamse schimmelmelding werden nagebeld (ruim 2.000), had het probleem drie maanden na de ‘oplossing’ nog, of opnieuw. Woningen met natuurlijke ventilatie hadden ruim twee keer zo vaak schimmel als woningen met mechanische. Rapportcijfer voor de aanpak: 5,6. | Monitor Amsterdam |
|---|---|---|
| 12 per dag | schimmelmeldingen bij Ymere: ruim 3.600 tussen november 2023 en februari 2025, gemiddeld 60 dagen tot oplossing, ruim 2 miljoen euro extra voor inspectie en verwijdering. | Ymere 2025 |
| ~1/3 | van de gebrekenuitspraken van de Huurcommissie ging in 2024 mede over schimmel (1.500 van 5.200). Tegen corporaties krijgen huurders in ongeveer 60% van de zaken gelijk. | Huurcommissie · Woonbond |
| €1.500–2.000 | kost één onafhankelijk vochtonderzoek per woning. | Kamerbrief 2026 |
| €3,3 mln | stak de gemeente Amsterdam extra in de vernieuwde aanpak vocht en schimmel. De evaluatie in opdracht van de gemeente: kleine problemen worden sneller opgelost, structurele problemen blijven bestaan. | Kassa 2026 |
Gezondheid
| 30–50% | meer luchtwegklachten, hoesten, piepen en astma bij mensen die in een vochtige of beschimmelde woning wonen. Meta-analyse van tientallen studies, overgenomen in de WHO-richtlijn voor binnenlucht. | Fisk e.a. 2007 · WHO 2009 |
|---|---|---|
| +50% | hogere kans om astma te krijgen bij vocht en schimmel in huis, in een meta-analyse van prospectieve studies. | Quansah e.a. 2012 |
| −7% | kinderen met astmamedicatie vijf jaar na renovatie van hun sociale huurwoning (direct na de renovatie −4%). Nederlands onderzoek van TU Eindhoven en VU Amsterdam onder twee miljoen mensen, 2012–2021, het eerste dat gezondheidswinst van woningverbetering op die schaal causaal laat zien. EenVandaag berichtte erover in april 2026. | VU · Lancet Public Health 2026 · EenVandaag |
Er is een hele duidelijke associatie tussen langdurige blootstelling aan vocht en schimmel in woningen en gezondheidsklachten.
Dit zijn verbanden uit bevolkingsonderzoek en een effect van renovatie. Over één woning of één bewoner zeggen ze niets. Wij gebruiken ze om te laten zien waarom het onderwerp ertoe doet, en beweren nergens dat een meting gezondheidswinst oplevert.
Beleid en wetgeving
- Nationale Prestatieafspraken 2025–2035. Rijk, Aedes, VNG en Woonbond, december 2024: “Het bestrijden van vocht en schimmel in woningen heeft een hoge prioriteit.” Waar de oorzaak in de woning ligt, zetten corporaties zich “maximaal in”; waar het aan het gebruik ligt, helpen ze de huurder proactief; waar het onduidelijk is, komen onafhankelijke experts. Aedes rekent met 200 miljoen euro per jaar extra voor woningverbetering tot en met 2030.
- Kamerbrief aanpak vocht en schimmel in huurwoningen, 23 april 2026. Uitvoering van de motie-Beckerman voor een landelijk actieplan. De minister noemt beide kanten: te weinig ventileren en verwarmen, én lekkage, koudebruggen, te weinig ventilatievoorzieningen en isoleren zonder goed te ventileren. Het Rijk betaalt vanaf 2027 mee aan onafhankelijke onderzoeken (2 miljoen euro per jaar); zo'n onderzoek kost gemiddeld 1.500 tot 2.000 euro per woning.
- Huurcommissie, Beleidsboek Gebreken. Schimmel is een gebrek als de oorzaak in de woning ligt; condens door gebruik telt niet. Huurverlaging van maximaal 40% van de huur, tot de maand na herstel. De Wet toekomstbestendige huurcommissie is op 29 september 2026 aangenomen en gaat in op 1 januari 2027.
- Awaab's Law (Engeland, sinds 27 oktober 2025). Sociale verhuurders moeten vocht en schimmel binnen vaste termijnen onderzoeken en herstellen. De minister heeft toegezegd een Nederlandse variant te onderzoeken en de Kamer uiterlijk eind 2026 te informeren.
- GGD'en, campagne “Schimmels? Niet in mijn huis!”, november 2025. Eén op de vijf huishoudens, één op de drie huurwoningen. De GGD benoemt beide kanten: dagelijks gebruik en ventilatie, én bouwkundige oorzaken waarvoor de verhuurder verantwoordelijk is.
- Lokale programma's. Amsterdam (gezamenlijke aanpak met zes corporaties, gemeente, GGD en huurdersorganisaties, monitor sinds 2023), Den Haag (Haagse Aanpak sinds 2016 met onafhankelijke experts), Rotterdam (crisisteam), Utrecht (Woonin, Portaal).
Wat meten wel en niet bewijst
Persoonlijke feedback over het binnenklimaat verandert ventilatiegedrag op korte termijn; algemene voorlichting doet dat niet. Dat is in experimenten aangetoond. Metingen helpen ook om onderscheid te maken tussen ‘te veel vocht in de lucht’ en ‘een koud oppervlak’, en voorkomen zo dat een bewoner onterecht de schuld krijgt.
Dat sensoren schimmelmeldingen, herstelkosten of gezondheidsklachten verlagen, heeft niemand aangetoond, ook de Britse marktleiders niet. Leveranciersclaims als ‘75% minder meldingen’ komen uit eigen casestudies zonder vergelijkingsgroep. Wij nemen ze niet over. De pilot die we vanaf begin 2027 met corporaties doen, is bedoeld om dit in Nederland voor het eerst controleerbaar te meten.
Bronnen
Geraadpleegd oktober 2026. sterk = officieel of peer-reviewed, matig = journalistiek of secundair.
- Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Aanpak vocht- en schimmelproblematiek huurwoningen, Kamerbrief, 23 april 2026. aedes.nlsterk
- CBS, 1 op de 5 huishoudens heeft last van vocht of schimmel in de woning, 10 april 2025 (WoON 2024; exact 20,5% in 2024 en 15,3% in 2021). cbs.nlsterk
- Woonbond, Meer schimmel in huurhuizen, 16 april 2025. woonbond.nlmatig
- CBS StatLine, Voorraad woningen; eigendom, type verhuurder, bewoning, regio (82900NED): 2.331.463 corporatiewoningen op 1 januari 2025. Het aantal van ruwweg 700.000 huishoudens is onze eigen rekensom (29% daarvan). opendata.cbs.nlsterk
- TNO, ABF Research en GGD Amsterdam, Vocht en schimmelvorming in woningen. Bevindingen en handreikingen op basis van WoON2018, 2020 (ca. 4.500 inspecties). volkshuisvestingnederland.nlsterk
- AFWC, gemeente Amsterdam, GGD en huurdersorganisaties, Derde monitor van de Gezamenlijke Aanpak Vocht en Schimmel, november 2023 – oktober 2025, 28 april 2026 (pdf). nul20.nl · samenvatting: NUL20, 27 mei 2026sterk
- Ymere, Schimmel lossen we samen op, 27 februari 2025. ymere.nlsterk
- Huurdersvereniging Amsterdam en SHY, Huurders tegen vocht en schimmel: dit hebben we bereikt, 18 april 2025 (campagne “Het ligt niet altijd aan u!”, meldingen +60%). hya.nlmatig
- Huurcommissie, Jaarverslag 2024: Huurcommissie ziet flinke toename van zaken rond onderhoudsgebreken, 21 mei 2025; Woonbond, Huurders vaker gelijk bij schimmelproblemen, 16 maart 2026. huurcommissie.nl · woonbond.nlsterk
- Huurcommissie, Beleidsboek Gebreken, juli 2026; de kosten van een onafhankelijk onderzoek staan in de Kamerbrief van april 2026 (bron 1). huurcommissie.nlsterk
- Kassa (BNNVARA), Schimmeloverlast groeit Amsterdam boven het hoofd, 20 februari 2026. bnnvara.nlmatig
- WHO, Guidelines for indoor air quality: dampness and mould, 2009; Fisk, Lei-Gomez en Mendell, Meta-analyses of the associations of respiratory health effects with dampness and mold in homes, Indoor Air, 2007 (“approximately 30–50% increases”). ncbi.nlm.nih.gov · pubmedsterk
- Quansah e.a., Residential dampness and molds and the risk of developing asthma, PLoS ONE, 2012. journals.plos.orgsterk
- VU Amsterdam en TU Eindhoven, Woningverduurzaming leidt tot betere gezondheid kinderen, 13 maart 2026 (Lancet Public Health). vu.nlsterk
- EenVandaag, Renoveren schimmelwoningen beter voor gezondheid van kinderen, blijkt uit onderzoek, 29 april 2026. eenvandaag.avrotros.nlmatig
- RTV Utrecht, Schimmel trekt zich niets aan van A-label, klachten vooral uit goed geïsoleerde huizen, 21 mei 2025. rtvutrecht.nlmatig
- Housing Ombudsman Service (VK), Spotlight on: damp and mould. It's not lifestyle, 2021. housing-ombudsman.org.uksterk
- NOS Nieuwsuur, Schrijnende situaties door schimmelwoningen, ‘groot nationaal probleem’, 16 januari 2026. nos.nlmatig
- Rijk, Aedes, VNG en Woonbond, Nationale Prestatieafspraken 2025–2035, 11 december 2024. rijksoverheid.nlsterk
- Rijksoverheid, Eerste Kamer stemt in met wet voor toekomstbestendige huurcommissie, 29 september 2026. rijksoverheid.nlsterk
- GOV.UK, Awaab's Law: guidance for social landlords, 2025. gov.uksterk
- GGD Leefomgeving, Schimmel in huis: wat je moet weten als huurder en nieuwsbericht campagne Schimmels? Niet in mijn huis!, oktober en november 2025. ggdleefomgeving.nlsterk
- Abdel Sater e.a., The power of personalised feedback: evidence from an indoor air quality experiment, Behavioural Public Policy, 2024; Allcott en Rogers, American Economic Review, 2014.sterk
- Sharpe e.a., Environment International 79, 2015: energiearmoede verhoogt het schimmelrisico, ongeacht kennis over ventileren. sciencedirect.comsterk
Mist er een bron, of klopt een cijfer niet meer? Mail info@woongezond.com. We passen het aan en zetten de datum erbij.